Kiedy projektowałem sklep ze skillami do Claude, pierwszy pomysł na kartę produktu był taki, jak w połowie polskiego internetu: 199 zł przekreślone, obok 99 zł i dopisek „cena na start”. Wygląda dobrze i każdy zna ten trik.
Potem przypomniałem sobie, czego uczę na zajęciach z e-commerce. W Polsce przekreślona cena przy nowym produkcie to nie marketing, tylko prosta droga do kłopotów. Dlatego w moim sklepie nie ma ani jednej.
Skill to gotowy zestaw instrukcji, który uczy asystenta AI konkretnej pracy. Sklep jest już zbudowany i czeka na premierę, więc to dobry moment, żeby opisać, jak ustawiłem ceny i dlaczego.
01 W skrócie
| Co chcesz pokazać na stronie | Czy wolno | Haczyk |
|---|---|---|
| „Było 199 zł, jest 99 zł” przy nowym produkcie | nie | 199 zł nigdy nie obowiązywało. Według UOKiK taka „obniżka” może wprowadzać w błąd |
| „−50%” albo „promocja” na start | ryzykownie | To też informacja o obniżce, a odniesieniem jest najniższa cena od startu sprzedaży, czyli ta sama |
| „99 zł do 30.11, od 1.12: 149 zł” | z zastrzeżeniami | UOKiK dopuszcza jasno opisaną cenę nadchodzącą z kwotą i datą, bez przekreśleń. Komisja Europejska patrzy na to surowiej |
| Prawdziwa obniżka po miesiącu sprzedaży | tak | Obok nowej ceny trzeba podać najniższą cenę z 30 dni przed obniżką i od niej liczyć procent |
| Komplet taniej niż produkty osobno | tak | To oferta wiązana, nie obniżka. Ceny „osobno” muszą być prawdziwe, bez przekreśleń i „−X%” |
| Jedna cena od pierwszego dnia | tak | Brak, bo nie ogłaszasz żadnej obniżki |
02 Skąd ta zasada
Od 1 stycznia 2023 roku w Polsce obowiązują przepisy z unijnej dyrektywy Omnibus. Najważniejszy jest krótki: jeśli sklep informuje o obniżce, musi obok pokazać najniższą cenę tego produktu z 30 dni przed obniżką.
Chodziło o koniec znanego numeru. Sklep podnosił cenę tydzień przed Black Friday, a w piątek „obniżał” ją do poziomu sprzed tygodnia i chwalił się rabatem 40%. Teraz liczy się najniższa cena z ostatniego miesiąca. Jeśli tydzień temu było taniej, cała „promocja” wychodzi na jaw.
Polska poszła tu dalej niż Unia. Dyrektywa dotyczy towarów, a polska ustawa także usług. UOKiK w swoich wyjaśnieniach zalicza do towarów treści cyfrowe do pobrania i podaje przykład e-booka. Skill to też plik do pobrania, więc zakładam, że te zasady dotyczą mnie wprost. A nawet gdyby nie, fałszywą obniżkę i tak obejmuje ustawa o nieuczciwych praktykach rynkowych, w której treści cyfrowe są wymienione wprost.
Przepis nie zabrania promocji. Zabrania promocji, których nie da się sprawdzić.
03 Pułapka nowego produktu
Tu zaczyna się problem każdego, kto otwiera sklep. Co, jeśli produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni?
Ustawa ma na to osobny przepis. Wtedy odniesieniem jest najniższa cena od dnia, w którym produkt trafił do sprzedaży. Jeśli od pierwszego dnia sprzedaję za 99 zł, to najniższa cena wynosi 99 zł. Obniżki po prostu nie ma.
Przekreślone 199 zł byłoby więc ceną, która nigdy nie obowiązywała. UOKiK pisze wprost, że informowanie o „obniżce” produktu, który nie miał wcześniejszej ceny, może być nieuczciwą praktyką wprowadzającą w błąd. Nie ma znaczenia, że „wszyscy tak robią” ani że to „cena katalogowa”. Klient widzi przekreśloną liczbę i zakłada, że kiedyś płaciło się tyle naprawdę.
Jest jeszcze druga pułapka, mniej oczywista. Cena z pierwszych dni sprzedaży staje się punktem odniesienia dla wszystkich obniżek w kolejnym miesiącu. Jeśli otworzysz sklep z „promocyjną” ceną, to później każdą prawdziwą promocję będziesz musiał liczyć od niej. Sam sobie obniżasz poprzeczkę.
Jedyna furtka to cena nadchodząca. UOKiK dopuszcza komunikat w stylu „99 zł do 30 listopada, od 1 grudnia 149 zł”, jeśli podasz kwotę i datę, a całość wygląda inaczej niż zwykła obniżka. Za błąd uznaje przekreśloną „cenę regularną” z dopiskiem schowanym w dymku. Komisja Europejska jest tu surowsza: układ „cena wejściowa, potem cena normalna” traktuje po prostu jako ogłoszenie obniżki.
04 Banany, które trafiły do Trybunału
W 2024 roku Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął sprawę ulotki niemieckiego dyskontu. Banany miały przekreśloną cenę 1,69 euro, nową 1,29 euro i procent obniżki. Tyle że najniższa cena z ostatnich 30 dni też wynosiła 1,29 euro. Sklep podawał ją drobnym drukiem „dla informacji”, a procent liczył od ceny sprzed tygodnia.
Trybunał uznał, że tak nie wolno. Procent i hasła w stylu „okazja cenowa” trzeba liczyć od najniższej ceny z 30 dni. Samo dopisanie jej obok nie wystarcza. UOKiK powołuje się na ten wyrok w kolejnych sprawach.
05 Co grozi
Ceny w sklepach sprawdza Inspekcja Handlowa. Za brak najniższej ceny z 30 dni może nałożyć karę do 20 000 zł, a gdy sklep powtórzy błąd co najmniej trzy razy w ciągu roku, do 40 000 zł. W 2025 roku Inspekcja skontrolowała 3026 przedsiębiorców i u 48% znalazła nieprawidłowości.
Poważniej robi się, gdy sprawą zajmie się UOKiK. Fałszywe promocje urząd traktuje jako naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Kara może sięgnąć 10% rocznego obrotu, a u bardzo małej firmy równowartości 10 000 euro. Osobno może dostać karę członek zarządu, który do tego dopuścił: do 2 mln zł. W sporze o wprowadzanie w błąd to sklep musi udowodnić, że nie wprowadzał klientów w błąd, a nie klient, że był oszukany.
To już nie są teoretyczne przepisy. W styczniu 2026 roku UOKiK nałożył pierwsze kary za obniżki: ponad 30 mln zł dla Zalando i ponad 5,9 mln zł dla Temu. Decyzje są jeszcze nieprawomocne. Zarzuty mają też m.in. sklepy stacjonarne. W jednym z nich promocja wynosiła 989 zł przy przekreślonych 1439 zł, a najniższa cena z 30 dni była niższa niż „promocyjna”: 899 zł.
Najważniejsze jest jednak coś innego niż kara. Sklep, który zaczyna od fałszywej promocji, zaczyna od kłamstwa wobec pierwszych klientów. A pierwszych klientów ma się tylko raz.
06 A Unia chce pójść dalej
11 listopada 2026 roku Komisja Europejska przedstawiła projekt nowych przepisów o uczciwych praktykach wobec konsumentów. Na liście praktyk zakazanych zawsze jest w nim porównanie z ceną odniesienia, czyli procent albo przekreślenie, jeśli ta cena nie jest bieżącą ceną wskazanego konkurenta. To na razie projekt i czeka go długa droga przez Parlament i Radę. Kierunek jest jednak jasny: przekreśleń ma być mniej, nie więcej.
07 Co zrobiłem w swoim sklepie
Jedna cena od pierwszego dnia. Każdy skill ma cenę brutto, płatną raz, z fakturą. Bez „ceny na start”, bez licznika do końca promocji, bez przekreśleń. Zapisałem to jako zasadę w samym kodzie sklepu, żeby nikt, łącznie ze mną za pół roku, nie dopisał tego przez przypadek.
Komplet zamiast rabatu. Zamiast obniżać ceny pojedynczych skilli zrobiłem Komplet: kilka skilli razem taniej niż osobno. Dla UOKiK i Komisji to oferta wiązana, a nie obniżka konkretnego produktu. Na stronie Kompletu nie ma przekreślenia, jest porównanie opisane wprost: ile kosztowałyby te same skille kupione osobno. Sumę liczy sklep sam z aktualnych cen, więc nie rozjedzie się, gdy zmienię cenę któregoś skilla. Jeśli któryś skill nie ma jeszcze ceny, porównanie w ogóle się nie pokazuje.
Przy pisaniu tego tekstu poprawiłem jeszcze słowa. Na stronie Kompletu było „w Komplecie zostaje Ci X zł”, a przy pojedynczym skillu „taniej w Komplecie”. UOKiK zalicza słowa w stylu „zaoszczędź” i „taniej o” do informacji o obniżce, więc zostało samo porównanie: „te same skille kupione osobno: X zł” i „ten skill jest też w Komplecie”.
Promocja dopiero po 30 dniach. Jeśli kiedyś zrobię obniżkę, to po co najmniej miesiącu sprzedaży w stałej cenie. Wtedy obok nowej ceny pokażę „najniższą cenę z 30 dni przed obniżką” i od niej policzę procent.
08 Co z tego wynika dla Ciebie
Jeśli otwierasz sklep, zanim dodasz pierwszą przekreśloną cenę, sprawdź sześć rzeczy:
- Czy ta wyższa cena kiedykolwiek naprawdę obowiązywała? Jeśli nie, nie przekreślaj jej.
- Czy obok obniżonej ceny jest najniższa cena z 30 dni? Przy produkcie młodszym niż 30 dni najniższa od startu sprzedaży.
- Czy procent liczysz od tej najniższej ceny? „−30%” od ceny, której nie było, to ta sama fikcja co przekreślenie.
- Czy dobrze ją nazywasz? UOKiK uważa za niezgodne z przepisami m.in. określenia „cena referencyjna”, „cena omnibus” i „było”. Poprawnie: „najniższa cena z 30 dni przed obniżką”.
- Czy kod dla subskrybentów newslettera albo „cena dla klubowiczów” dotyczy konkretnych produktów? Jeśli tak, to też obniżka i też wymaga najniższej ceny z 30 dni.
- Czy masz zapisaną historię cen? Bez niej nie udowodnisz, jaka była najniższa cena z ostatniego miesiąca, a to Ty musisz to udowodnić.
Często da się wygrać bez obniżki. Pakiet, bonus albo po prostu dobra cena od pierwszego dnia sprzedają równie dobrze i nie wymagają tłumaczenia się przed nikim.
To opis przepisów i praktyki urzędu, nie porada prawna. Przy konkretnej promocji warto zapytać prawnika.
09 Dla technicznych
- Ceny produktów żyją w plikach MDX sklepu (
priceGrossw groszach, brutto). Celowo nie ma pola w rodzajucompareAtPrice, znanego z popularnych platform sklepowych, bo to w nim najczęściej siedzi „przekreślona” cena. - Cena Kompletu jest porównywana z sumą
priceGrossjego składników, liczoną przy renderowaniu strony. Jeśli któryś składnik nie ma ceny albo nie jest dostępny, funkcja zwracanulli porównanie znika. - Kwota w płatności Stripe pochodzi z tego samego pola co cena na stronie, więc nie da się pokazać jednej ceny, a pobrać innej.
- Sklep nie trzyma jeszcze historii cen. Przed pierwszą prawdziwą promocją trzeba ją dodać: każda zmiana ceny jako wpis z datą, a z tego wyliczona najniższa cena z 30 dni przed obniżką. Bez tego zgodna z prawem promocja to ręczne liczenie.
10 Źródła
- Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług, art. 4 ust. 2–5 i art. 6 (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 168).
- UOKiK, „Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK” (2023).
- Komisja Europejska, wytyczne do art. 6a dyrektywy 98/6/WE (Dz.Urz. UE C 526 z 29.12.2021).
- TSUE, wyrok z 26.09.2024 w sprawie C-330/23.
- UOKiK, kary dla Zalando i Temu (12.01.2026) i wyniki kontroli Inspekcji Handlowej za 2025 rok.
- Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, art. 106 i 106b, oraz ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, art. 2, 5 i 13.
