Zbudowałem dodatek, dzięki któremu właściciel firmy może zapytać Claude'a, asystenta AI: „Ile mam jeszcze tego towaru i kto mi nie zapłacił za ostatni kwartał?”. Asystent sam sprawdza to w Subiekcie GT i odpowiada. Bez niego droga do odpowiedzi prowadzi przez kilka ekranów, dwa filtry i eksport do Excela.
W polskiej małej firmie prawda o tym, co jest na magazynie, kto zapłacił i ile się sprzedało, siedzi właśnie w Subiekcie GT. To program firmy InsERT do sprzedaży i magazynu. Działa na Windowsie, dane trzyma w bazie MS SQL Server i został zaprojektowany, zanim ktokolwiek myślał o rozmawianiu z komputerem.
01 Czym jest MCP w jednym akapicie
MCP, czyli Model Context Protocol, to standard, który pozwala asystentowi AI korzystać z zewnętrznych narzędzi. Zamiast wklejać dane do czatu, uruchamiasz serwer, czyli program działający w tle, który daje asystentowi zestaw funkcji, np. „sprawdź stan towaru”. Asystent sam decyduje, których użyć.
Dla starego oprogramowania to najtańszy sposób, żeby dołączyć do świata AI. Nie trzeba go przepisywać. Trzeba tylko dobudować tłumacza.
02 Co konkretnie zbudowałem
SubiektMCP to serwer instalowany na tym samym komputerze z Windowsem, na którym stoi Subiekt. Czyta bazę i daje asystentowi trzynaście narzędzi odczytu, czyli takich, które tylko sprawdzają dane:
- stany magazynowe po symbolu i we wszystkich magazynach;
- towary poniżej minimum;
- wyszukiwanie towarów i kontrahentów;
- saldo kontrahenta, historia zamówień, nieopłacone faktury;
- raporty sprzedaży za okres i bestsellery.
Do tego cztery operacje zapisu, czyli zmiany w danych: zamówienie, faktura, paragon i edycja kontrahenta.
Aktualizacja 14.11.2026: od marca do sierpnia 2026 SubiektMCP był osobną płatną usługą, a dziś jest darmowym konektorem MCP do Subiekta GT w AI ERP Solutions na businessmodelfirst.com: tylko czyta dane, a zapis jest dostępny wyłącznie w ramach płatnego wdrożenia.
03 Trzy rzeczy, których się nie spodziewałem
Zapis jest o rząd wielkości trudniejszy od odczytu. Żeby coś przeczytać, wystarczy zapytać bazę. Żeby wystawić fakturę, trzeba przejść przez Sferę GT, czyli moduł InsERT, przez który inne programy mogą tworzyć dokumenty w Subiekcie. Działa wyłącznie na Windowsie. Błąd odczytu to zła odpowiedź na ekranie, a błąd zapisu to zła faktura. Dlatego planu z zapisem nie dało się u mnie kupić: dopóki nie byłem pewien, że zapis działa w codziennej pracy, nie miałem czego sprzedawać.
„Tylko lokalnie” nie znaczy „bezpiecznie”. To była najważniejsza korekta w całym projekcie. Serwer przyjmuje połączenia tylko z tego samego komputera i pierwszy odruch mówi, że to wystarczy. Nie wystarcza. Zapukać może każdy program uruchomiony na tym komputerze, a nawet dowolna strona otwarta w przeglądarce. Dlatego każde zapytanie wymaga klucza dostępu, serwer wpuszcza tylko zaufane strony, a hasło do bazy leży na dysku zaszyfrowane.
Ludzie nie chcą wiedzieć, czym jest MCP. Straciłem sporo czasu, tłumacząc protokół, zanim zrozumiałem, że komunikat brzmi „zapytaj Claude'a o swój magazyn”, a nie „zaimplementowałem Model Context Protocol”.
04 Dlaczego akurat polski rynek
Bo tu nie ma konkurencji i nie będzie jej szybko.
Subiekt GT to system, którego nikt poza Polską nie zna. Żaden globalny startup nie zbuduje pod niego integracji, bo rynek jest za mały, dokumentacja jest po polsku, a zapis wymaga znajomości technologii Windowsa z 2005 roku.
Dla dużego gracza to nisza nie do obrony ekonomicznie. Dla jednej osoby, która i tak mówi po polsku, to cały rynek.
05 Co z tego wynika dla Ciebie
- Stary program nie zamyka drogi do AI. Nie musisz wymieniać Subiekta ani innego starszego systemu, żeby pytać AI o dane firmy. Wystarczy tłumacz.
- Zacznij od czytania. Pytania o stany, salda i sprzedaż niczego nie zmieniają. Zapis wymaga dużo więcej sprawdzania.
- „Lokalnie” nie znaczy „bezpiecznie”. Zanim podłączysz AI do danych firmy, zapytaj, kto jeszcze może się do nich dobić i czy hasła są zaszyfrowane.
06 Dla technicznych
- Odczyt (maj 2026). Lokalny serwer MCP obok Subiekta. Odczyt to zwykłe zapytania SQL do MS SQL Server.
- Zapis. Musi iść przez Sferę GT, czyli komponent COM dostępny wyłącznie pod Windows. W praktyce oznacza to osobny proces potomny, kolejkę FIFO i logikę wstawania po restarcie z narastającym odstępem. Plan z zapisem był zablokowany w API checkoutu.
- Bezpieczeństwo. Serwer stał na
127.0.0.1, ale loopback nie jest granicą bezpieczeństwa: na localhost puka każdy proces użytkownika, a przez CORS dobija się tam też dowolna strona otwarta w przeglądarce. Stąd token wymagany przy każdym wywołaniu, allowlista CORS i hasło do bazy szyfrowane na dysku.
